İstanbul’dan mektuplar: Türkiye’de otokrasi neyle besleniyor?

Summary

Savaşlar, uluslararası çalkantılar, bölgesel krizler kuşkusuz tüm dünyayı olumsuz etkiliyor. Demokrasiler geriliyor, ekonomiler alt üst oluyor. Ancak biz Türkiye’de yaşayanlar, olumsuz gelişmelerin etkisini çok daha fazla yaşıyoruz. Çünkü Türkiye’yi 24 yıldır yöneten Erdoğan; her krizi toplumu baskılamak, kendi iktidarını da mutlaklaştırmak için kullanıyor. Kendisine yönelik en büyük itiraz olan 2013’teki Gezi isyanını, aynı döneme denk gelen Arap Baharı’na benzeterek „dış güçlerin yönlendirdiği bir kalkışma“ olarak yorumladı. Kutuplaştırma silahını çıkardı, isyanı orantısız güçle bastırdı. Hemen akabinde şiddetlenen Suriye iç savaşı da, Erdoğan için özellikle Batı’ya karşı bir silaha dönüştü. Göç dalgasını bir tehdit gibi kullanarak, otoriter adımlarına gelecek dış tepkileri cılız hale getirdi. Rusya-Ukrayna savaşı da, güç merkezlerini birbirine karşı kullanmayı çok seven Erdoğan’ın ekmeğine yağ sürdü. Savaşın her iki tarafıyla da temas edebilme fırsatını kaçırmayarak içeride daha da sertleşme cesareti buldu.Geçen ayın sonunda ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan İran savaşı da; Erdoğan için büyük bir fırsat, Türkiye demokrasisi açısından çok büyük bir tehlikeye dönüşebilir. Türkiye’nin artan jeopolitik önemi, Batı’nın eleştirilerini yumuşatabilir. Bu da içeride demokratik gerilemeyi daha da hızlandırma riskini beraberinde getiriyor. Savaş, iç siyaset açısından da Erdoğan’a bir başka fırsat sunuyor. 560 kilometrelik en uzun ikinci sınıra sahip olduğumuz İran’daki çatışmaların, Türkiye’de siyasetin odağını ekonomi ve iç sorunlardan, güvenlik ve dış tehdit algısına kaydırma riski var. Bu durum, „bayrak etrafında toplanma“ etkisi yaratarak uzun süredir çoğunluk desteğini kaybeden Erdoğan rejiminin toplumsal desteğini konsolide edebilir. Erdoğan, tüm bu “fırsat”ların kendisine yetmeyeceğini biliyor. Uluslararası krizleri fırsata çevirmesine rağmen, sandık geldiğinde kazanmasının garanti olmadığını görüyor. Toplumsal rıza üretemeyen Saray rejimi, baskı ve yargı sopasıyla ...